Individuele therapieen
Een individueel traject waarin je geholpen wordt om te accepteren dat je een psychisch probleem hebt. In de behandeling wordt bespreekbaar gemaakt wat het betekent om een psychische probleem te hebben. Je leert je mogelijkheden en beperkingen kennen en omgaan met problemen op een manier waarop deze verminderen je er minder last van ondervindt. Meestal bestaat individuele therapie uit gesprekken met een hulpverlener.
Bij deze therapie is doen belangrijker dan praten. Je gaat creatief aan het werk. Dat kan bijvoorbeeld tekenen zijn, maar ook schilderen, knutselen, timmeren, boetseren. Eén ding is belangrijk: het gaat er niet om iets moois te maken, maar om te leren jezelf te uiten en te accepteren of te leren samenwerken. Doel is jezelf te leren kennen door creatief bezig te zijn of om moeilijke ervaringen een plaats te geven, zodat je daardoor minder wordt belemmerd in het dagelijks leven.
Tijdens Psychomotorische Therapie (PMT) worden in een gymzaal allerlei opdrachten gedaan, bijvoorbeeld een balspel of badminton, maar ook bruggen bouwen of een eigen zitplek maken. Ook worden er oefeningen gedaan aan de hand waarvan je thema’s als ‘vertrouwen’, ‘spanning’ en ‘afstand/nabijheid’ voelbaar en bewerkbaar kunt maken. De therapeut kijkt naar bijkomende gevoelens en hoe je die kunt hanteren. Wat voel je als je scoort, en wat als het allemaal juist niet lukt? Het doel is dat je kijkt of jij dingen herkent uit het dagelijks leven. Zaken waar jij last van hebt, kun je dan veranderen en er beter mee om leren gaan.
Soms is het nodig medicijnen te gebruiken om de klachten te verminderen of onder controle te houden. De psychiater of arts gaat regelmatig na of de medicijnen de gewenste uitwerking hebben.
Jij en je ouders (en eventueel de school) krijgen uitleg over jouw psychische problemen, over wat deze in het leven van je ouders kunnen betekenen en hoe jullie er samen mee om kunnen gaan zodat jij zo goed mogelijk tot je recht komt. Psycho-educatie maakt doorgaans deel uit van alle behandelingen
Omdat je als kind of jongere meestal thuis woont en gezinsleden die bij elkaar wonen, invloed op elkaar hebben, hoort ouderbegeleiding in principe bij het behandelaanbod. Als je individuele behandeling krijgt, dan is het belangrijk om te bespreken óf, en hoe de behandeling uitwerkt in het gewone leven en wat dit betekent voor jullie gezin. In grote lijnen kan bij ouderbegeleiding informatie worden gegeven over hoe de behandeling verloopt, maar niet over de inhoud en niet gedetailleerd, omdat het belangrijk is dat er een vertrouwensband ontstaat bij de individuele behandeling. Daarnaast kunnen ouders vragen stellen over hoe ze het beste kunnen omgaan met hun kind en kunnen zij hiervoor handvatten aangereikt krijgen, rekening houdend met de problematiek en de leeftijd van hun kind.
Praten kan helpen moeilijke dingen te verwerken, maar voor een kind is het soms lastig om precies onder woorden te brengen wat hij voelt en denkt. Spel is de taal van de kinderen. Wat ze niet goed kunnen zeggen, kunnen ze vaak wel in spel laten zien. Speltherapie vindt plaats in een spelkamer met heel veel verschillende soorten speelgoed. Er is voldoende ruimte om te spelen en om aan de slag te gaan in de eigen belevingswereld. De speltherapeut speelt met en observeert het kind om inzicht te krijgen in zijn denkwereld en in zijn reactiepatronen. Zo krijgt het kind de gelegenheid om problemen te uiten en te verwerken als dit onvoldoende kan worden bewerkt door middel van ouderbegeleiding.
Soms merk je dat je door vroegere ervaringen wordt belemmerd in je dagelijks leven. Je voelt bijvoorbeeld dat je blokkeert op bepaalde momenten en soms merk je dat je steeds op een bepaalde manier reageert op je omgeving, waarbij je zelf niet goed weet waarom je dat doet. Wat vroeger wel werkte als reactie, werkt nu wellicht niet zo goed meer. Het kan bijvoorbeeld zijn dat jouw vertrouwen in andere mensen door vroegere ervaringen beschadigd is en dat je voelt dat je zelf niet in staat bent om daar verandering in aan te brengen. Dan kan het helpen die ervaringen en de betekenis daarvan voor je huidige leven bespreekt met een therapeut en ze een plek leert geven. Dit is een vrij intensieve vorm van therapie, waarbij je in principe wekelijks komt gedurende een bepaalde periode.
Interpersoonlijke psychotherapie is een kortdurende therapie om een depressie te verwerken. IPT gaat ervan uit dat je andere mensen nodig hebt om je goed te voelen. Je kunt depressief raken als relaties met personen die voor jou belangrijk zijn, veranderen of verstoord worden. Voorbeelden zijn: het overlijden van iemand die jou dierbaar is, ruzie met iemand die belangrijk voor je is of een verhuizing.
Bij IPT gaat het niet over erfelijke aanleg of ervaringen vanuit je jeugd. Je kijkt samen met de therapeut naar de recente aanleiding die je depressief heeft gemaakt.
Er zijn verschillende soorten gedragstherapie. Je kunt bijvoorbeeld angst of een fobie overwinnen door stapsgewijs na te gaan waar je bang voor bent en daarin succes te boeken. Daarbij is het meestal van belang om te leren ontspannen en om de spanning niet te hoog te laten oplopen als je je probleem gaat aanpakken. Bij pleinvrees kun je bijvoorbeeld onder begeleiding leren om het contact met de buitenwereld weer aan te gaan. Ook kan deze vorm van therapie jou helpen als je bijvoorbeeld angsten hebt om naar school te gaan of je de neiging hebt spannende situaties uit de weg te gaan, omdat je bijvoorbeeld bang bent om te blozen.
Bij deze behandelingsvorm krijgen ouders gesprekken aangeboden. Het kind zelf wordt niet behandeld. Het is de bedoeling dat ouders door de gesprekken leren het probleemgedrag van hun kinderen te beïnvloeden. Deze behandelingsvorm komt het meest voor bij jonge kinderen.
Dit is een vorm van therapie waarbij het niet zozeer gaat om het veranderen van gedrag, maar om het veranderen van gedachten die hun uitwerking hebben op jouw gedrag. Zo kun je om een bepaalde reden of door vroegere ervaringen de neiging hebben om jezelf de put in te praten, terwijl een andere gedachte je beter kan helpen. Samen met jouw behandelaar kun je dan bezien welke gedachte beter past bij de situatie.
EMDR staat voor Eye Movement Desensitization and Reprocessing. Als je iets vervelends hebt meegemaakt kun je daar nog lang last van hebben. Wat er gebeurd is, draait bijvoorbeeld steeds als een film in je hoofd, je hebt nergens meer zin in of je kunt niet goed slapen. Het kan ook zijn dat je snel boos wordt of je moeilijk kunt concentreren.
EMDR is een methode om traumatische herinneringen een plaats te geven. In het kort kun je zeggen dat je bij EMDR vervelende gebeurtenissen op een nieuwe manier opslaat in je hersenen waardoor je het op den duur niet erg meer vindt om eraan te denken.
De therapeut zal vragen aan de gebeurtenis terug te denken, inclusief de bijbehorende beelden, gedachten en gevoelens. Eerst gebeurt dit om meer informatie over de traumatische beleving te verzamelen. Daarna wordt het verwerkingsproces opgestart. De therapeut zal vragen de gebeurtenis opnieuw voor de geest te halen. Maar nu gebeurt dit in combinatie met een afleidend gebaar, bijvoorbeeld de hand van de therapeut, die op ongeveer 30 centimeter afstand voor het gezicht langs, heen en weer zal bewegen. De EMDR procedure brengt doorgaans een stroom van gedachten, beelden en gevoelens op gang. Vaak verandert er wat. Er zijn meestal niet veel behandelingen nodig om resultaat te boeken.
Gezins- of systeemtherapie
Het kan zijn dat je problemen te maken hebben met de gezinssituatie. Het kan ook zo zijn dat gezinsleden veel te maken hebben met jouw problemen. In die situaties kunnen er gezinsgesprekken zijn. Als het nodig is, kan het hele gezin bij de behandeling worden betrokken.
Intensieve Psychiatrische Gezinsbehandeling (IPG) is een intensieve vorm van hulp die wordt aangeboden wanneer er veel problemen in jullie gezin zijn. Een hulpverlener komt bij jullie aan huis om inzicht te krijgen in de problemen en met jullie op zoek te gaan naar een oplossing. IPG is bedoeld voor gezinnen met kinderen in de leeftijd van 0-18 jaar en richt zich op het voorkomen van een uithuisplaatsing van een van de kinderen.
De werkwijze van Intensieve Psychiatrische Gezinstherapie (IPG) staat uitgebreid beschreven in een aparte folder.
Soms kan het van belang zijn dat je af en toe, bijvoorbeeld een dag of een weekend, uit huis kan om zelf op adem te komen als er thuis veel problemen zijn, of om de andere gezinsleden even op adem te laten komen. Er kan dan vanuit de hulpverlening meegedacht worden over bijvoorbeeld een logeermogelijkheid bij een gezin uit de buurt, in de familie of de eigen gemeente, maar ook aan bijvoorbeeld een logeerhuis voor kinderen met ADHD of een ontwikkelingsstoornis.
Ook kan er vanuit de hulpverlening worden meegedacht over het coachen van mensen die jou en je familie thuis ondersteunen. | 
